Dominique Van Malder
KRAK! Dat was het geluid van mijn hart dat in gruzelementen brak bij de eindgeneriek van Skunk, de nieuwe film van Koen Mortier. Het is twee decennia geleden dat ik nog fysiek onwel werd in de cinema, maar Skunk sloeg erin. Helemaal raak! Een stomp in de maag is een understatement. Toen de lichten in de bioscoop aanfloepten, zat ik geparalyseerd in mijn zitje. Alles schreeuwde in mij en toch kwam er geen geluid uit. Behalve dan die krak. Ik raapte alle stukjes van mijn hart, alle brokjes van mijn lijf en leden bijeen en stapte de boze buitenwereld in. Tranen rolden over mijn wangen. Uren, dagen, weken, heb ik inwendig gehuild. Terwijl ik dit schrijf, wordt mijn traanklier alweer beroerd.
Skunk gaat over Liam, een verwaarloosde tiener die opgroeit in een kwetsbaar gezin, waar drank en drugs de hoofdrol spelen. Al snel wordt zijn destructieve thuis ingeruild voor een jeugdinstelling die haar eigen regels en misbruiken kent. Hij vindt troost bij zijn begeleiders, maar zijn verleden blijft hem achtervolgen.
Op zo’n jonge leeftijd al moeten dealen met zo’n rauw verleden, het zou niet mogen. Op die leeftijd moet je voetballen met vrienden, een liefdesboodschap sturen via snapchat, onbezorgd gamen, hangen in een park zoals alleen pubers dat kunnen. Maar dat gaat niet op voor Liam.
Alles klopt aan deze film, helaas ook vaak letterlijk. Skunk slaat zonder te zalven. Gebaseerd op een boek van een jeugdzorgverlener die weet waarover hij het heeft, slaagt de regisseur erin de beelden zo rauw en waarheidsgetrouw weer te geven dat het pijn doet. Een cast die een ‘masterclass acteren’ geeft op het doek, met Thibaud Dooms die Liam speelt voorop. Een soundtrack die snijdt. Oscarwaardig. Dit alles geproduceerd door de moed om dit verhaal te durven vertellen. En dat vindt ook het publiek, want de film kent op het moment van schrijven al meer dan 50.000 bezoekers. En terecht.
Maar bovenal is deze prent een oerschreeuw. Een kreet om het als samenleving beter te doen. Beter te kunnen zorgen voor onze kwetsbare jeugd. Want ondanks het enthousiasme, de goodwill, de gedrevenheid van de begeleiders, is het vaak roeien met de weinige riemen die voorhanden zijn. De lange wachtlijsten, de beperkte middelen, de bureaucratie, het ‘managementsdenken’, zorgen er vaak voor dat er niet kan gezorgd worden voor een jongere in acute nood. Alsof een gezinswoning in lichterlaaie staat en de brandweer zegt: “Ik snap uw situatie, maar wij kunnen pas binnen vier maanden komen blussen…”
Dat kan beter, beste overheid!
Ik hoop dat beleidsmakers meelezen. Meekijken. En niet alleen omdat de verkiezingen voor de deur staan. Want elk kind heeft een verhaal te vertellen. En elke ouder ook. Want ook mama’s en een papa’s waren ooit kinderen van hun ouders die op hun beurt ook ooit kinderen waren, en misschien dus ook slachtoffers van hun eigen jeugd. Niet elke vader is een dader en niet elke moeder een loeder. Het is vaak complex. Nuance is geboden. En ik weet dat de overheid niet alles kan oplossen. Maar laat ons wel wezen: de organisatie van onze zorg- en welzijnssector kan beter. Veel beter.
Dus beste bestuurders van dit landje: neem uw verantwoordelijkheid op. Wij zullen dat onderwijl als burgers ook proberen. Laat ons ondertussen voor mekaar zorgen en er een warme samenleving van proberen te maken, zodanig dat dit soort film niet meer gemaakt moet worden. Dat dit soort film fantasy wordt in plaats van hard hyperrealisme.
Ik zou zeggen: pak het mee naar de Grote Boze Verkiezingsshow.
Is Skunk een film zonder hoop? Nee! Ik hoop dat deze film ogen kan openen. Laatst mocht ik de in-en uitleiding verzorgen van Skunk in Studio Skoop in aanwezigheid van de geweldige cast en crew. Na de vertoning was er een oorverdovende stilte. Plots stak iemand zijn hand op, met de vraag of hij een selfie mocht maken met de cast. Ik riep de man naar voren en maakte een mooi plaatje. Ik vroeg ‘m wat hij van de film vond. De tranen sprongen hem in de ogen en hij stamelde dat hij net zijn jeugd had zien passeren op het scherm, maar dat het met hem goed was gekomen. Hij had een eigen huis, een vrouw, een warm gezin. Ik keek in de betraande ogen van de vleesgeworden hoop. En toen krakte ik weer. Maar mijn hart maakte een sprongetje. Dat het kan.
Laat ons dus hopen hoop creëren in deze maatschappij, en laten we samen zorg dragen voor de zorg- en welzijnssector. Het is nodig. Merci, Skunk, om die KRAK! te laten voelen.
LEES MEER OP INFUUS.BE
- RZ Heilig Hart Leuven stelt snoezelkar voor
- Nieuw boek blikt terug op 35 jaar Ter Heide
- Dokters van de Wereld en Multipharma lanceren ‘solidaire zeep’ voor mensen in nood
- Maarten en Helder Vanneste, vader en dochter samen aan het werk in WZC Het Heiveld
- “De zorgsector mag best wat stoer en stout zijn”
