“De combinatie van topsport en zorg geeft me energie”

13/06/2022

Koen Naert? Die kennen we toch vooral als marathonloper, en niet zomaar een… Koen is de man die tijdens het meest recente Europees Kampioenschap als eerste over de finish liep en onlangs nog Belgisch kampioen werd op de halve marathon. Maar Koen is óók verpleegkundige, familieman en – zo lijkt het toch – eeuwige student.

“Ik heb twee passies”, steekt de West-Vlaming van wal. “Sport was dat al heel vroeg. Ik ben op mijn zes jaar beginnen lopen en ben er nu 32 en loop nog altijd.” En alsmaar sneller, lijkt het wel. Enkele cijfers: Koen loopt 20 kilometer in iets meer dan een uur, en haspelt een volledige marathon af op iets meer dan twee uur. Neem het van deze zondagsloper aan: dat is snel!

Echt een roeping

“En dan is er de zorg, al is dat een heel ander verhaal”, vervolgt hij. “Tijdens het secundair studeerde ik industriële wetenschappen aan een technische school. Zoals dat hier in West-Vlaanderen klinkt, zeiden mijn ouders me ‘ga gij maar naar de vakschool’. Eigenlijk interesseerde me dat echt langs geen kanten. Ik zat daar niet op mijn plaats.”

De zorg leerde Koen kennen op zijn zestiende, toen hij zijn toenmalig lief – zijn huidige vrouw – leerde kennen. Haar beide ouders werken als verpleegkundige: schoonpapa op een afdeling radiotherapie, schoonmama als thuisverpleegkundige. “Zo ben ik voor het eerst echt in contact gekomen met de zorgsector”, klinkt het zestien jaar later. “En die trok me aan.”

“Maar toen ik in het zesde middelbaar in de klas vertelde dat ik verpleegkunde zou gaan studeren, werd ik uitgelachen, óók door verschillende leerkrachten. De vakschool was een machowereld, maar ik had ook een zachte en empathische kant. Het was eigenlijk wel traumatisch toen de leerkracht hydraulica lachte omdat ik verpleegkunde wilde gaan studeren. Dat weerhield me niet om tóch te volharden en dat diploma te halen. Ik ontdekte heel snel dat zorg naast het lopen een tweede passie is, iets waar ik echt heel veel energie in wil steken, iets waar ik erg gemotiveerd voor ben. Het is een cliché, maar verpleegkunde was toen echt een roeping.”

Verpleegkundige wordt profatleet

Op het moment dat de jonge Koen Naert – ondanks het hoongelach – vol overtuiging voor een opleiding verpleegkunde koos, begon ook zijn sportcarrière meer vaart te krijgen. Toch koos hij ervoor om het volledige, normale traject te volgen in plaats van een lichter studieprogramma dat makkelijker zou te combineren zijn met topsport. “Ik ben daar achteraf erg blij om al was het wel niet simpel. Zeker de verpleegstages waren bijzonder lastig, omdat dat bovenop heel wat andere dingen komt en je je heel erg moet bewijzen. Die drie studiejaren waren ook de drie minste uit mijn sportieve loopbaan, maar ik ben marathonloper dus ik had achteraf nog tijd genoeg – dat wist ik toen ook wel.”

Afgestudeerd ging Koen aan de slag in het militair hospitaal in Neder-Over-Heembeek, waar hij in het brandwondencentrum werkte. “Toen ik daar werkte, was ik honderd procent verpleegkundige. Maar als ik buiten kwam, was ik honderd procent topatleet.”

Pas in 2016 liet hij zijn job als verpleegkundige achter om voluit de kaart van de atletiek te trekken. “Weet je, ik wilde eigenlijk niet stoppen met werken in Neder-Over-Heembeek. Het waren mijn collega’s die me overhaalden om volop voor de sport te gaan. ‘Je kan nog veertig jaar verpleegkundige zijn’, zeiden ze me. Ik ben hen daar echt dankbaar voor, want achteraf is duidelijk welke stappen ik daardoor heb kunnen zetten in mijn sportcarrière. Eind 2015 was ik nog aan het werk in het brandwondencentrum, in 2017 ben ik voor het eerst papa geworden, en in 2018 ben ik Europees kampioen geworden.”

Wil dat zeggen dat hij de zorg helemaal achter zich heeft gelaten? Neen, hoegenaamd niet zelfs. “Ik kreeg de kans om professioneel atleet te worden, maar wilde de zorg niet laten varen. Daarom heb ik sindsdien nog twee postgraduaten afgewerkt en studeer ik nu aan UGent een master in de gezondheidsbevordering.”

Balans

“Yin en yang”, herhaalt de verpleegkundige/marathonloper een aantal keer tijdens het gesprek. En “balans”, dat ook. Topsport en zorg vormen dan ook twee zijden van eenzelfde (hopelijk: gouden) medaille. De combinatie geeft hem energie en helpt hem om op beide vlakken vooruit te blijven gaan. “Als ik te veel in het ene zit, voel ik dat ik uit balans ben.”

Hij vervolgt: “Ik heb in Neder-Over-Heembeek verschrikkelijke dingen gezien en meegemaakt, dingen die me echt aangegrepen hebben. Maar wanneer ik dan ging sporten, waaide dat als het ware van me weg. Ik ben profatleet geworden op 1 januari 2016, en in maart waren er de terroristische aanslagen in Brussel. Ik was op weg naar de kiné toen ik daarover hoorde en heb de toen ex-collega’s gebeld die me vertelden dat het er chaos was. Ik heb me omgedraaid en ben gaan helpen. Ik was toen geblesseerd, dus ik mocht eigenlijk niet, maar ik móest die avond gaan lopen om terug die balans te vinden.”

Om ook vandaag die balans te behouden, combineert profatleet Koen Naert de atletiek met aanvullende studies binnen de zorg. Het is die combinatie die hem op beide vlakken helpt om verder te blijven gaan. “Die combinatie geeft me energie. Ik zeg dat ook tegen mensen: zoek zaken die je gráág doet, waar je energie insteekt, maar minstens evenveel energie van terugkrijgt. Wanneer je dat doet, kan je blijven gaan.”

42 kilometer ambitie

Hoe gepassioneerd Koen Naert ook mag zijn door de zorg en verpleegkunde in het bijzonder, vandaag ligt de focus op de topsport. Hij mag zich vandaag nog steeds Europees kampioen marathon noemen – voor de marathon is er slechts om de vier jaar een EK – en kijkt ernaar uit om op 15 augustus van dit jaar te verdedigen. “Dat zal niet evident zijn, want in vier jaar verandert er veel. Er zijn de neutralisaties, maar ook de jonge gasten die doorstromen… Ik ga er in elk geval alles aan doen. Het zou super zijn om acht jaar lang Europees kampioen te zijn.”

Kijkt hij verder, dan krijgt Koen Naert ook de Olympische Spelen in Parijs in het vizier. In Tokio haalde hij vorig jaar nog een tiende plaats, een prestatie die hij misschien wel hij nog hoger inschat dan zijn Europese titel. “Die tiende plaats op de Olympische marathon was misschien minder prestigieus, maar als ik kijk naar hoe sterk ik was, hoe ik presteerde in het veld, dan zet ik die tiende plaats hoger. Zeker ook omdat je op de Spelen met de Oost-Afrikaanse dominantie moet rekening houden. In Tokio kon ik zeggen dat ik, na de Afrikanen, een van de beste marathonlopers ter wereld was. Daar ben ik wel trots op.”

“In 2024, wanneer de Olympische Spelen in Parijs gehouden worden, en werk ik ook mijn studies af. Ik zeg niet dat ik dan zal stoppen, maar ik kijk nu nog niet verder. Dan word ik 35: dan kan je nog verder als marathonloper, maar het is ook een mooie leeftijd om te stoppen. Dat zal afhangen van mijn lichaam en of het nog mee wil, maar ook of mijn gezin nog meewil, want voor hen is dit ook heel zwaar.”

Preventie

Maar ook in de zorg heeft Koen nog veel ambitie. Nu hij nog profatleet is, studeert hij verder – 32 tot 34 studiepunten per jaar. Dat wil zeggen dat – als hij slaagt, natuurlijk – hij in 2024 master in de gezondheidsbevordering zal zijn. Blijft hij profatleet, dan volgt misschien nog een master-na-master, zo denkt hij nu al. “Tenminste als ik iets vind dat een meerwaarde is voor waar ik heen wil in de zorg.”

Waar dat is? “Wel, als atleet probeer ik mensen te doen bewegen, hen gezond te laten leven. Als ik dat later kan met een brede, academische basis zou dat super zijn”, klinkt het. “Dat is wat ik ook wil gaan doen: mensen bereiken en hen aansporen om gezonder te gaan leven. We hebben het dan vaak over sporten, maar gewoon bewegen is voldoende. Dat is iets waar ik werk van wil maken. Ik heb in Neder-Over-Heembeek in een van de meest uitdagende verpleegafdelingen gewerkt en leerde ondertussen al heel veel bij. Nu is het tijd voor iets anders, meer het preventieve dan het curatieve.”